Kafe ve Restoranda Sigara Yasağı: Kapalı Alan, Teras ve İşletmenin Yükümlülükleri

Kanunun 2. maddesinin ilk fıkrasındaki (d) bendi, özel hukuk kişilerine ait lokantalarla kahvehane, kafeterya, birahane gibi eğlence hizmeti verilen işletmelerde tütün ürünlerinin tüketilemeyeceğini söyler. Aynı maddenin (b) bendi, birden çok kişinin girebileceği ticari ve sosyal amaçlı binaların kapalı alanlarını da kapsar (ikamete mahsus konutlar hariç).

• •Kafe, restoran, bar, birahane, kahvehane ve nargile mekânlarının kapalı alanlarında sigara içilemez.
• •Nargile ve tütün içermeyen ama sigarayı ya da nargileyi taklit eden ürünler de kanunda tütün ürünü sayıldığı için aynı yasağa tabidir.
• •18 yaşını doldurmamış kişilere tütün ürünü ve nargile satılamaz, tüketimlerine sunulamaz.

Kapalı alan ölçütü kanun metninde değil, Resmî Gazete'de 16 Temmuz 2009 tarihinde yayımlanan 2009/13 sayılı Başbakanlık Genelgesi'nde yer alır. Genelgeye göre sabit ya da seyyar (çadır, güneşlik gibi) bir tavanı veya çatısı olan alanlardan, kapı, pencere ve giriş yolları dışındaki yan yüzeyleri tamamen kapatılmış olanlar kapalı alandır. Çatısı olup yan yüzeylerinin yarısından fazlası kapalı olan yerler de kapalı alan sayılır.

• •Çatısı veya tavanı olmayan, tamamen açık bahçe ve teras: açık alan.
• •Üstü çatılı veya brandalı, yan yüzeylerinin yarısından fazlası cam, naylon, branda ya da duvarla kapatılmış teras ve kış bahçesi: kapalı alan, sigara yasağı geçerli.
• •Üstü kapalı ama yan yüzeylerinin yarısından fazlası açık olan alan: ölçüte göre açık alan. Yan yüzeyleri kışın geçici olarak kapatıyorsanız o dönemde kapalı alana dönüşebileceğini unutmayın.

Tavanı açılıp kapanan bir alanınız varsa, bu alanın kapalı alan sayılıp sayılmadığını belediyenize ya da ilçe sağlık müdürlüğüne sorun; değerlendirme alanın kullanım şekline göre yapılır.

Kanunun 4. maddesine göre sigara içilmesinin yasak olduğu yerlerde, yasal düzenlemeyi ve buna uymamanın cezai sonuçlarını belirten uyarılar, salonlarda en az on santimetrelik puntolarla, herkesin görebileceği yerlere asılır. İşletme sorumlusunun kanundaki yasakların uygulanması ve tedbirlerin alınmasıyla ilgili yükümlülüğü ayrıca 5. maddede cezaya bağlanmıştır.

1. 1Kapalı alanın her bölümüne, salon girişine ve görünür yerlere sigara yasağı uyarısını mevzuata uygun puntoyla asın.
2. 2Kapalı alanda sigara, nargile ve benzeri ürünlerin içilmesine izin vermeyin; bunu personele de yazılı olarak bildirin.
3. 3Müşteri içmeye başlarsa nazikçe uyarın, devam ederse içmeyi kapalı alan dışında bir noktaya taşımasını isteyin.
4. 4Açık alana sigara bölümü ayırdıysanız duman geçişini önleyecek yerleşimi seçin.

İkisi de. Yasak alanda sigara içen kişiye, 4207 sayılı Kanunun 5. maddesinin ilk fıkrası uyarınca 5326 sayılı Kabahatler Kanunu'nun 39. maddesine göre idari para cezası uygulanır. İşletme sorumlusu ise 2. maddedeki yasakların uygulanması ve tedbirlerin alınmasıyla ilgili yükümlülüğünü yerine getirmezse 5. maddenin ikinci fıkrası uyarınca mahalli mülki amir tarafından idari para cezasıyla karşılaşır. Uyarı levhasını asmayan işletme de kanunun 4. maddesine aykırılık nedeniyle ayrıca cezalandırılır.

Sağlık Bakanlığı'nın koordinasyonunda her ilde denetim ekipleri çalışır. Ekipler lokanta, kahvehane, kafeterya, birahane ve nargile mekânları gibi yerleri denetler; ihlal tespit edilirse kayıt altına alınır. Genelgeye göre yaptırımlar başta vali ve kaymakamlar olmak üzere ilgililerce uygulanır.

Vatandaş ihlali Alo 184 SABİM hattına (açılış anonsundan sonra 2 tuşu) ya da Sağlık Bakanlığı'nın Yeşil Dedektör uygulamasına bildirebilir. Bildirim en yakın denetim ekibine yönlendirilir. Alo 171 ise sigara bırakma danışma hattıdır, ihlal bildirimi için kullanılmaz.