Menüde Alerjen ve Kalori Bildirimi: Kim, Ne Zaman, Nasıl Uymak Zorunda?

• •Ulusal zincir restoranlar (çok şubeli büyük markalar): 1 Temmuz 2026 itibarıyla yükümlülük başladı — denetimler sahada.
• •Daha küçük işletmeler: kademeli geçiş; yükümlülükler 2026 ve 2027 boyunca aşamalı devreye giriyor.
• •Kalori (enerji) bildirimi: tüm kapsam için en geç 31 Aralık 2027'ye kadar tamamlanmalı.

Türk Gıda Kodeksi'nin alerjen listesi AB düzenlemesiyle (1169/2011) uyumludur. Menüde her ürün için şu 14 gruptan hangilerini içerdiği belirtilmelidir:

• •Glüten içeren tahıllar (buğday, arpa, çavdar, yulaf)
• •Kabuklular (karides, yengeç vb.)
• •Yumurta
• •Balık
• •Yer fıstığı
• •Soya
• •Süt ve süt ürünleri (laktoz dahil)
• •Sert kabuklu meyveler (fındık, badem, ceviz, antep fıstığı vb.)
• •Kereviz
• •Hardal
• •Susam
• •Kükürt dioksit ve sülfitler (belirli eşik üzeri)
• •Acı bakla (lupin)
• •Yumuşakçalar (midye, kalamar vb.)

Bunlara ek olarak ürünün alkol içerip içermediği ve domuz türevi bileşen (jelatin dahil) içerip içermediği açıkça beyan edilmelidir.

1. 1Her ürün için reçete çıkarın: kullanılan tüm hammadde ve yarı mamulleri listeleyin (soslar ve garnitürler dahil — alerjen çoğunlukla sosta saklanır).
2. 2Tedarikçi ürünlerinin (hazır sos, unlu mamul, şarküteri) etiketlerindeki alerjen beyanlarını reçeteye işleyin.
3. 3Her ürünü 14 alerjen grubuyla eşleştirin; "içerebilir" (çapraz bulaşma) durumlarını ayrıca not edin.
4. 4Porsiyon gramajını sabitleyip kalori değerini hesaplayın veya bir gıda mühendisinden porsiyon analizi alın.
5. 5Menüde gösterin: sembol seti + dipnot en okunaklı yöntem. Karekodlu dijital menüde ürün detayında tam liste verilebilir — yönetmelik karekodu sunum yöntemi olarak kabul ediyor.
6. 6Personeli eğitin: "içinde fıstık var mı?" sorusuna her çalışan doğru cevap verebilmeli.

Denetimi Tarım ve Orman Bakanlığı'na bağlı il/ilçe müdürlüklerinin gıda denetçileri yürütür. Eksik veya yanlış alerjen bildirimi, 5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanunu kapsamında idari yaptırıma konu olur. Yanlış beyan, alerjik bir vakada hukuki sorumluluğu da beraberinde getirir — bu yüzden "emin değilsen içeriyor yaz" değil, "reçeteyi doğru çıkar" yaklaşımı esastır.